✦ ఆలయ పూజలు ✦
నవావరణ పూజ →పవిత్ర అరవై నాలుగు ఉపచారాలు ↓✦ దివ్య మాత పూజ ✦
పవిత్ర అరవై నాలుగు ఉపచారాలు
సంప్రదాయానుసారం దివ్య మాత మాతా శ్రీ లలితా త్రిపుర సుందరి 64 ఉపచారాలతో ఆరాధించబడతారు. ఇది సంప్రదాయ 64 ఉపచారాల పూర్తి జాబితా. భౌతికంగా గానీ, మానసికంగా గానీ సమర్పించవచ్చు.
1Pādyamఅమ్మవారి దివ్య పాదాలు కడుగబడతాయి.
2Ābharaṇa Avaropaṇamపవిత్ర స్నానానికి ముందు, దివ్య మాత ఆభరణాలు తీసి పక్కన ఉంచబడతాయి.
3Sugandhi Taila Abhyañjanamఅమ్మవారి దివ్య విగ్రహానికి సుగంధ తైలంతో అభ్యంగనం చేయబడుతుంది.
4Majjanaśālā Praveśamదివ్య మాత స్నాన మండపంలోకి ప్రవేశిస్తారు.
5Majjanaśālā Maṇipīṭhopaveśanamదివ్య మాత స్నాన మండపంలోని మణి సింహాసనంపై ఆసీనులవుతారు.
6Divyasnānīya Udvartanamఅమ్మవారి దివ్య విగ్రహానికి సుగంధ చూర్ణాలతో ఉద్వర్తనం చేయబడుతుంది.
7Uṣṇodakasnānamఅమ్మవారి దివ్య విగ్రహానికి వెచ్చని జలాలతో స్నానం చేయించబడుతుంది.
8Kanakakalaśacyuta Sakala Tīrthābhiṣekamఅమ్మవారి దివ్య విగ్రహానికి స్వర్ణ కలశాల పవిత్ర జలాలతో అభిషేకం చేయబడుతుంది.
9Dhautavastra Parimārjanamఅమ్మవారి దివ్య విగ్రహం మృదువైన వస్త్రంతో మెల్లగా తుడవబడుతుంది.
10Aruṇadukūlaparidhānamదివ్య మాతకు ఎర్రని పట్టు వస్త్రం ధరింపజేయబడుతుంది.
11Aruṇakucottarīyamదివ్య మాతకు ఎర్రని ఉత్తరీయం సమర్పించబడుతుంది.
12Ālepa Maṇḍapa Praveśamదివ్య మాత గంధ మండపంలోకి ప్రవేశిస్తారు.
13Ālepa Maṇḍapa Maṇipīṭhopaveśanamదివ్య మాత గంధ మండపంలోని మణి సింహాసనంపై ఆసీనులవుతారు.
14Candanāgaru Kuṅkuma Vilepanaṁఅమ్మవారి దివ్య విగ్రహానికి చందనం, అగరు, కుంకుమ, మృగమదం, కర్పూరం, కస్తూరి, గోరోచనం వంటి దివ్య సుగంధ ద్రవ్యాల లేపనం చేయబడుతుంది.
15Keśabhārasya Kālāgarudhūpamఅమ్మవారి దివ్య కేశాలు అగరు ధూపంతో సువాసితం చేయబడతాయి.
16Mallikā-Mālatī-Jātī-Campaka-Aśoka-Śatapatra-Pūgakuḍmalī-Punnāga-Kahlāra-Mukhya-Sarvartu-Kusumamālā Samarpaṇamదివ్య మాతకు తాజా పుష్పాల మాల సమర్పించబడుతుంది.
17Bhūṣaṇa Maṇḍapa Praveśamదివ్య మాత ఆభరణ మండపంలోకి ప్రవేశిస్తారు.
18Bhūṣaṇa Maṇḍapa Maṇipīṭhopaveśanamదివ్య మాత ఆభరణ మండపంలోని మణి సింహాసనంపై ఆసీనులవుతారు.
19Navamaṇi Makuṭamఅమ్మవారి దివ్య శిరస్సుపై నవరత్న కిరీటం అలంకరించబడుతుంది.
20Candraśakalamఅమ్మవారి నవరత్న దివ్య కిరీటం ముందు భాగం మధ్యలో చంద్రవంక ఆభరణం అమర్చబడుతుంది.
21Sīmantasindūramఅమ్మవారి దివ్య పాపిటలో సింధూరం దిద్దబడుతుంది.
22Tilakaratnamఅమ్మవారి దివ్య నుదుటిపై తిలకం దిద్దబడుతుంది.
23Kālāñjanamఅమ్మవారి దివ్య నేత్రాలకు కాటుక పెట్టబడుతుంది.
24Vālīyugalamదివ్య మాతకు జత చెవి లోలకులు సమర్పించబడతాయి.
25Maṇikuṇḍalayugalamదివ్య మాతకు రత్న కర్ణాభరణాలు సమర్పించబడతాయి.
26Nāsābharaṇamదివ్య మాతకు ముక్కుపుడక సమర్పించబడుతుంది.
27Adharayāvakamఅమ్మవారి దివ్య అధరాలకు లేపనం అలదబడుతుంది.
28Prathama Bhūṣaṇamదివ్య మాతకు మంగళసూత్రం సమర్పించబడుతుంది.
29Kanaka Cintākamదివ్య మాతకు బంగారు హారం సమర్పించబడుతుంది.
30Padakamదివ్య మాతకు పతకం సమర్పించబడుతుంది.
31Mahāpadakamదివ్య మాతకు మహా పతకం సమర్పించబడుతుంది.
32Muktāvalīదివ్య మాతకు ముత్యాల హారం సమర్పించబడుతుంది.
33Ekāvalīదివ్య మాతకు ఇరవై ఏడు ముత్యాల హారం సమర్పించబడుతుంది.
34Channavīramదివ్య మాతకు ఛన్నవీర ఆభరణాలు సమర్పించబడతాయి.
35Keyūrayugala Catuṣṭayamదివ్య మాతకు నాలుగు కేయూరాలు సమర్పించబడతాయి.
36Valayāvalīదివ్య మాతకు గాజులు సమర్పించబడతాయి.
37Ūrmikāvalīఅమ్మవారి దివ్య వేళ్లకు ఉంగరాలు సమర్పించబడతాయి.
38Kāñcīdāmaదివ్య మాతకు వడ్డాణం సమర్పించబడుతుంది.
39Kaṭisūtramదివ్య మాతకు కటిసూత్రం సమర్పించబడుతుంది.
40Saubhāgyābharaṇamదివ్య మాతకు శుభ కటి ఆభరణం సమర్పించబడుతుంది.
41Pādakaṭakamఅమ్మవారి దివ్య పాదాలకు అందెలు సమర్పించబడతాయి.
42Ratnanūpuramఅమ్మవారి దివ్య పాదాలకు రత్నఖచిత అందెలు సమర్పించబడతాయి.
43Pādāṅgulīyakamఅమ్మవారి దివ్య పాదాలకు మెట్టెలు సమర్పించబడతాయి.
44Pāśamదివ్య మాత పై ఎడమ హస్తంలో పవిత్ర పాశం ఉంచబడుతుంది.
45Aṅkuśamదివ్య మాత పై కుడి హస్తంలో పవిత్ర అంకుశం ఉంచబడుతుంది.
46Puṇḍrekṣu Cāpamదివ్య మాత కింది ఎడమ హస్తంలో ఇక్షు ధనుస్సు ఉంచబడుతుంది.
47Puṣpabāṇamదివ్య మాత కింది కుడి హస్తంలో పుష్ప బాణాలు ఉంచబడతాయి.
48Śrīman Māṇikya Pādukeఅమ్మవారి దివ్య పాదాలకు మాణిక్య పాదుకలు సమర్పించబడతాయి.
49Sva Samāna Veṣābhir Āvaraṇa Devatābhiḥ Saha Mahācakrādhirohaṇamదివ్య మాత పరిచారికలు కూడా అదే వైభవంతో అలంకరించబడతారు.
50Kāmeśvarāṅkaparyaṅka Upaveśanamఅమ్మవారి దివ్య విగ్రహం కామేశ్వరుని దివ్య ఒడిలో ఆసీనం చేయబడుతుంది.
51Amṛtāsavacaṣakamదివ్య మాతకు దివ్య అమృత చషకం సమర్పించబడుతుంది.
52Ācamanīyamదివ్య మాతకు ఆచమన జలం సమర్పించబడుతుంది.
53Karpūravīṭikāదివ్య మాతకు కర్పూరంతో కూడిన తాంబూలం సమర్పించబడుతుంది.
54Ānandollāsahāsamఅమ్మవారి ఆనందమయ దివ్య హాసం దర్శించబడుతుంది.
55Maṅgalārtikamదివ్య మాతకు మంగళ హారతి సమర్పించబడుతుంది.
56Chatramదివ్య మాతకు రాజఛత్రం సమర్పించబడుతుంది.
57Cāmaramదివ్య మాతకు చామరం సమర్పించబడుతుంది.
58Darpaṇamదివ్య మాత దివ్య విగ్రహం ఎదుట దర్పణం చూపబడుతుంది.
59Tālavṛntamదివ్య మాతకు తాటాకు విసనకర్ర సమర్పించబడుతుంది.
60Gandhamదివ్య మాతకు పవిత్ర చందనం సమర్పించబడుతుంది.
61Puṣpamఅమ్మవారి దివ్య పాదాల వద్ద పుష్పాలు సమర్పించబడతాయి.
62Dhūpamదివ్య మాతకు పవిత్ర ధూపం సమర్పించబడుతుంది.
63Dīpamదివ్య మాతకు పవిత్ర దీపం సమర్పించబడుతుంది.
64Naivedyamదివ్య ఆశీర్వాదాలను కోరుతూ, దివ్య మాతకు పవిత్ర నైవేద్యం సమర్పించబడుతుంది.ఆది సంప్రదాయాలలో, మొత్తం విధిని కేవలం “బియ్యం”, “దీపం” తోనే పూర్తి చేసేవారు; కొన్నింటిలో కేవలం మానసికంగానే. తాంత్రిక సంప్రదాయంలో వాస్తవికత సూక్ష్మ ఆయామం నుండి వ్యక్తమవుతుంది. “మహాయాగం” మానసికంగా నిర్వహించబడినట్లే, దీక్ష పొందిన తరువాత, భౌతిక కదలికలతో సంబంధం లేకుండా, అన్ని ఉపచారాలూ అంతిమంగా మానసికమే.
ఈ అరవై నాలుగు ఉపచారాలు, చతుష్షష్టి ఉపచారం, 235వ దివ్య నామం “చతుష్షష్టి ఉపచారాఢ్యా” పై ఆలయపు స్వీయ బోధన నుండి గ్రహించబడ్డాయి. పూర్తి బోధనను చదవండి →